كه باغ گوزنان خسرو را احاطه ميكرده است . اراضى محله اسپانبر از سمت جنوب محدود به بستر عتيق دجله ميشده است . در اين محل تلى هست ، كه آن را خزانهء كسرى مينامند و ظاهرا بنيان بناى عظيمى در زير آن پنهان است « 1 » . بنا بعقيده باخمان « 2 » همكار رويتر « 3 » بستان كسرى گويا يكى از شهرهاى مداين بوده ، كه انطاكيه جديد نام داشته است . نام رسمى اين شهر ويه‌انتيوخ خسرو « 4 » بود ، ولى معمولا آن را رومگان « شهر روميان » ميخوانده‌اند « 5 » اين شهر از تأسيسات خسرو اول است . پس از تسخير انطاكيه اين پادشاه سكنهء آن را به شهر جديدى كوچ داد ، كه براى آنها در نزديكى تيسفون بنا كرده بود و به اين منظور از بلاد سوريه و رودس رخام و ستونهاى مرمر و موزائيك زجاجى و سنگهاى تراش عظيم « 6 » به ايران آورد . مسعودى حكايت مىكند « 7 » ، كه خسرو پس از عقد صلح با امپراطور روم از سوريه مرمر و سنگهاى رنگين شده و چندين قسم فسيفسه با خود آورد . فسيفسه تركيبى است از شيشه و سنگ درخشان و رنگارنگ ، كه به شكل مكعب براى تزيين كف اطاقها و عمارت به كار مىبرند . بعض آنها از حيث منظر شبيه جام بلور است . خسرو پس از اينكه با اين غنيمت گرانبها بعراق بازگشت ، در نزديكى مدائن شهرى بنا نمود ، كه آن را روميه نام نهاد . عمارت و اندرون حصار را مطابق آنچه در انطاكيه و ساير بلاد سوريه ديده بود ، با موزائيك زينت داد . ديوارهاى روميه ، كه از گل بنا شده ، امروز هر چند تا نيمه خراب گرديده ، ولى هنوز استوار است و گواه صحت توصيف ما است » .

--> ( 1 ) - زاره - هرتسفلد ، همان كتاب ، ص 59 و بعد . ( 2 ) - Bachmann ( 3 ) - Reuther ( 4 ) - Antiokheya Khosrooy Veh - Antiokh - Khusro نزد پرو - كوپيوس ، جنگ ايران ، 2 ر 14 . ( 5 ) - الروميه اعراب . ( 6 ) - تئوفيلاكتوس ، بارهبرئوس ؛ ر ك زاره - هرتسفلد ، سفر ، 2 ، ص 48 . ( 7 ) - مروج 2 ، ص 200 - 199 .